Ẩm thực _ Cuisines, Cham village homestay, Trải nghiệm, Đặc sản Ninh Thuận

Về Ninh Thuận, thưởng thức món nước xáo thịt dê ở làng Chăm

Miền đất Panduranga (Ninh Thuận và Bình Thuận ngày nay) đã trở thành điểm đến yêu thích của nhiều du khách thập phương. Về Ninh Thuận, nhiều du khách đã có cơ hội trải nghiệm để hiểu về cảnh đẹp của quê hương con người Ninh Thuận. Đặc biệt là di sản và văn hóa Chăm ở vùng đất nắng gió này. Ẩm thực của quê hương Ninh Thuận cũng cực kỳ phong phú. Tuy nhiên, về Ninh Thuận mà chưa thưởng thức ẩm thực Chăm thì sẽ là một thiếu sót rất lớn.

Ẩm thực Chăm rất phong phú và đa dạng nhưng nổi tiếng nhất là món “Pabaiy tuk manuk ăm” (Dê luộc – gà nướng). Tuy nhiên, để giới thiệu về ẩm thực Chăm, hẳn hầu hết người Chăm rất hào hứng chia sẻ về món ăn tuyệt với nhất của cộng đồng mình. Đó là món nước xáo thịt dê mà tiếng Chăm gọi là Aia Kanut Pabaiy.

Về truyền thống, người Chăm quan điểm rằng món thịt dê là một trong những món cao quý nhất để dâng cúng cho các vị thần Yang và tổ tiên mình. Chính vì thế, món ăn rất được chuẩn bị một cách kĩ lưỡng. Khi giết mổ con vật để dâng cúng (chỉ có dâng cúng mới được giết mổ trong nhà), và họ cũng không dám tự tiện giết dê để làm thịt mà phải mời thầy Acar để hóa kiếp cho dê. Nếu là thịt cừu, người Chăm lại dễ dàng làm thịt hơn vì không kiêng kỵ.

P1140820
Dê là món ăn để cúng thần Yang và là món ăn sang của người Chăm
P1140822
Vì để cúng thần Yang nên người Chăm không tự tiện để giết dê. Họ phải mời thầy Acar đến hóa kiếp. Theo quan niệm Chăm, dê đã hoàn thành nhiệm vụ cao quý nhất của mình và hóa sang kiếp khác
Cách chế biến aia tanut pabaiy khá cầu kỳ. Thịt được làm sạch sẽ đem luộc. Ngày xưa, các cụ hay kéo da dê ra để hơi trên lửa cho cháy sạch lông và rửa sạch và luộc rồi sau đó thái nhỏ với thịt. Ngày nay, mọi người hay dùng nước nóng để cạo sạch lông và luộc vào với thịt.
Nước súp lấy từ nước thịt luộc được cho lên bếp để sôi; sau đó cho vào nồi gạo rang khuấy đều độ dăm phút. Tiếp đến cho vào nồi trái me, hoặc cà chua cắt thái sẵn (có người không sử dụng cà chua). Khi tất cả vừa đủ chín, người ta nêm gia vị: ớt, hành, muối và một ít mắm nêm. Cuối cùng, sau khi bắc nồi xuống thì cho lá me non băm nhỏ vào.
P1140858
Các cụ già Chăm được xem là những đầu bếp chuyên nghiệp về nấu món ăn này. Thịt dê sau khi luộc, được chặt nhỏ lại.
P1140852a
Quang cảnh buổi nấu ăn phục vụ cho lễ cúng truyền thống của người Chăm
P1140722
Sự phân công lao động cũng rất rõ ràng trong quá trình làm món ăn Chăm: Đàn ông làm thịt dê và chặt thịt dê còn phụ nữ thì nấu nướng và thái thân chuối cho món ăn.
23754921_1449125778490525_5977401587581653180_n
Lá me là món không thể thiếu trong ẩm thực truyền thống Chăm.
Rau ghém được lấy từ thân chuối non, kéo bỏ lớp vỏ mỏng bên ngoài và cuộn với lá lốt rồi sắc nhỏ lại. Sự khéo léo của phụ nữ được thể hiện qua tài thái nhỏ loại rau này. Những người thái được rau một cách mỏng và đẹp mắt luôn được khen ngợi và xem là một người phụ nữ nội trợ giỏi.
23795661_1449126968490406_7738570261466350322_n
Thân chuối non cuộn lá lốt thái xong sẽ được ngâm với nước muối và rửa sạch
15823592_1146318038771302_3246491251613710344_n
Rau này được gọi là rau gém (njam gem). Ảnh: Maily
23658347_1449128245156945_2360798440034868136_n
Lòng dê và thịt dê được sắt và chặt nhỏ
IMG_2101
Thịt dê luộc, nước xáo dê và ít mắm nêm hay nước mắm để chấm tạo nên một hương vị tuyệt vời. Ảnh: Mai Ly
Am thuc truyen thong Cham
Hẳn bạn sẽ muốn trải nghiệm thử món ăn này thế nào phải không? Thịt dê luộc, nước xáo dê, và rau gém. Khách đến nhà, chủ nhà Chăm trải chiếu và mời những vị khách phương xa thưởng thức ẩm thực như thế này thể hiện đúng văn hóa truyền thống Chăm.

Theo truyền thống, món ngon này chỉ được nấu trong dịp lễ cúng thần Yang của người Chăm. Tuy nhiên, ngày nay, người Chăm cũng muốn giới thiệu ẩm thực độc đáo này đễ đãi vị khách phương xa về món ăn ngon của dân tộc mình. Chính vì vậy, thịt dê sẽ được mổ ở ngoài khuôn viên gia đình để tránh điều kiêng kỵ.

Du lịch văn hóa ở Ninh Thuận hiện đang phát triển, nhu cầu thưởng thức món ăn ở mỗi vùng miền là điều thu hút nhiều du khách hiện nay. Đến Ninh Thuận, trải nghiệm về vùng đất đầy nắng và gió, khám phá cảnh đẹp về biển, đồi cát, vườn nho, vườn táo hay cánh đồng muối trắng của xứ nắng, hay trải nghiệm về văn hóa Chăm với tháp Chàm cổ kính, làng nghề dệt và gốm độc đáo lâu đời. Hãy ghé Nhà Sen Caraih để trải nghiệm một không gian thoáng đãng đầy hương sen và đặc biệt là thưởng thức ẩm thực độc đáo của người Chăm mà bạn sẽ không thấy ở bất kỳ nhà hàng nào ở xứ Phan này.

Lưu ý, để nấu món dê đòi hỏi thời gian để chế biến. Vì vậy, nếu quý khách muốn thưởng thức ẩm thực Chăm thì hãy liên hệ trước để cho Nhà Sen Caraih chuẩn bị trước nhé. Nhà Sen Caraih cũng chỉ có thể phục vụ món ăn này cho đoàn (sẽ rẻ hơn) chứ không cho 1-2 người vì chi phí và giá sẽ khá đắt.

Đặt dịch vụ ẩm thực Chăm, ẩm thực Phan Rang, chương trình nghệ thuật dân gian Chăm: 01642587125 hoặc  0961807170

Email: sinhthaisenninhthuan@gmail.com