Từ vùng đất bị gọi là “khỉ ho cò gáy”
Chỉ mới hơn 1 năm hình thành, Sen Caraih Mỹ Nghiệp đã trở thành một địa chỉ quen thuộc với rất nhiều bạn bè gần xa và trở thành một điểm đến mới trong phát triển du lịch ở Ninh Thuận.
Được hình thành đầu tiên ở vùng đất trũng Hamu Phaok, nơi mà những đứa trẻ hay thanh niên trong làng Chăm Mỹ Nghiệp chẳng mấy khi đến nơi này. Nó như là một khu “khỉ ho cò gáy” bởi từ xưa, nơi đây là đất bùn trũng, chỉ có những loài cò, chim, các loại cá hơn là nơi trồng lúa tốt tươi như các khu vực khác trong làng Mỹ Nghiệp.
Vài gia đình làm sen, nhưng cũng chỉ để bán ngó sen. Cuộc sống có thể đỡ hơn trồng lúa nhưng cũng bấp bênh không kém. Và câu chuyện chỉ thực sự bắt đầu khi gia đình mình quyết định biến vùng trũng bùn lầy này thành một điểm du lịch. Tháng 9/2017, một điểm tham quan mới ở Ninh Thuận mang tên Khu Du lịch Văn hóa Sinh thái Sen Caraih (gọi tắt là Nhà Sen Caraih) hình thành. Ban đầu còn khá tạm bợ nhưng đã đánh thức được nhu cầu của nhiều khách nội địa. Từng dòng người cứ thế rủ nhau đến tham quan điểm đến mới này. Sau này, Nhà Sen Caraih mở rộng thêm với nhiều hạng mục bổ sung tốt hơn và phong cách phục vụ cũng được hoàn thiện hơn. Sau đó, những gia đình lân cận cũng bắt đầu học theo mô hình này để làm du lịch. Như vậy, chỉ hơn 1 năm, nơi này trở thành một điểm đến thu hút nhiều khách trong tỉnh.
Những giọt mồ hôi của người lao động tại Sen Caraih
Sự hình thành Nhà Sen Caraih không thể không có sự tham gia của rất nhiều cô chú anh chị làm việc tại đây để xây dựng cơ sở hạ tầng và nhiều thứ khác. Xin chia sẻ những hình ảnh dưới đây như là sự tri ân những giọt mồ hôi của nhiều người lao động phục vụ cho Nhà Sen Caraih.
Câu chuyện về chuỗi giá trị tạo ra từ phát triển mô hình du lịch Sen Caraih
Chuỗi giá trị và lợi ích mà ý tưởng này mang lại rất rộng rãi không chỉ cho thành viên trong cộng đồng Chăm và cả người Kinh trong vùng. Mặc dù mới hoạt động nhưng cho đến nay, Nhà Sen Caraih đã và đang mang lại nhiều lợi ích cho chính gia đình và nhiều thành viên trong cộng đồng Chăm. Cụ thể,
– Tạo việc làm và thêm thu nhập cho chính thành viên trong gia đình.
– Nhiều nhiếp ảnh trẻ người Chăm và người Kinh có thu nhập khi chụp ảnh cho khách ở cánh đồng Sen Mỹ Nghiệp.
– Tạo việc làm cho nhiều phụ nữ Chăm khi tham gia phục vụ, nấu ăn và làm vệ sinh trong Khu du lịch Văn hóa và Sinh thái Sen Caraih. Bên cạnh đó, sẽ giúp cho phụ nữ Chăm trình diễn nghề dệt cổ truyền và múa dân gian Chăm phục vụ khách tham quan.
– Tạo việc làm cho người cao tuổi và trung niên khi tham gia trình diễn nhạc cụ truyền thống người Chăm và lao động phổ thông để bảo trì chăm sóc cánh đồng sen, ruộng lúa và các hạng mục trong khu Sen Caraih. Nếu như thanh niên dễ dàng trong việc đi tìm việc ở các thành phố lớn, ở lứa tuổi trung niên và già, nhiều người Chăm lớn tuổi rất khó đi xin việc và khó được các công ty nhận vào làm. Tuy nhiên, dựa trên kinh nghiệm về nghề, về nhạc cụ truyền thống thì đây chính là nguồn tài nguyên mà Nhà Sen Caraih muốn phát huy để tạo thu nhập cho chính những người lớn tuổi giúp họ thêm thu nhập để hỗ trợ cho con cháu trong gia đình.
– Góp phần bảo tồn nghệ thuật múa và nhạc Chăm thông qua việc giới thiệu, trình diễn và quảng bá loại hình nghệ thuật dân gian này. Hơn nữa giúp truyền lại nghề thông qua việc tái lập và duy trì Câu lạc bộ nhạc cụ truyền thống.
– Kích thích rất lớn nguồn khách đến tham quan không riêng Nhà Sen Caraih, hộ gia đình du lịch sinh thái Sen trong làng mà nhân tiện tham quan luôn làng nghề dệt và gốm của người Chăm bên cạnh.
– Tăng thu nhập rất nhiều cho nông dân cung cấp nông sản cho gia đình Sen Caraih như việc nuôi gà thả vườn, nuôi cá, trồng sen và nhân công tham gia vào việc sơ chế sen để làm sản phẩm để bán cho du khách. Bên cạnh đó, nhiều dịch vụ cung cấp thực phẩm cũng tăng thu nhập đáng kể so với trước đây do đã có nhiều gia đình chuyển sang làm dịch vụ du lịch và nhiều du khách đến tham quan sử dụng dịch vụ ăn uống ở đó.
– Một số thanh niên người Chăm tham gia vào du lịch với tư cách là hướng dẫn viên người bản địa để giới thiệu về văn hóa và con người tại địa phương mình. Hiện tại có 3 thanh niên người Chăm đang tham gia vào hoạt động này. Hy vọng sau này, chúng tôi sẽ mở rộng và tìm các chương trình tour tại Ninh Thuận để các bạn có thêm thu nhập.
– Một số học sinh cấp 2-3 có thêm thu nhập khi làm bán thời gian để làm hỗ trợ Nhà Sen Caraih phục vụ ẩm thực cho các đoàn tours đến thưởng thức ẩm thực dân gian Chăm. Vì đời sống của người Chăm vẫn rất khó khăn, nhiều phụ huynh phải đi mưu sinh ở thành phố lớn nên với thu nhập từ làm thêm này đã hỗ trợ được rất đáng kể cho chi tiêu hàng ngày cho các em học sinh.
– Tăng thêm thu nhập cho một số gia đình người Chăm làm homestay khi Nhà Sen Caraih kết nối và giới thiệu khách đến ở homestay.
– Hiện có thêm 3 gia đình người Chăm chuyển đổi theo mô hình du lịch của Nhà Sen Caraih và một số hộ cũng đang xây dựng cơ sở hạ tầng để tiếp tục theo mô hình này. Trong tương lai, nơi này sẽ trở thành một mô hình du lịch cộng đồng mang lại lợi ích kinh tế rất lớn cho các hộ gia đình và cũng giúp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Chăm.
Chuỗi giá trị và thu nhập mà Sen Caraih đang tạo ra cho cộng đồng hiện tại rất rõ ràng và thiết thực. Chính vì thế, Nhà Sen Caraih luôn được lựa chọn làm điểm để cho các hoạt động cho thanh niên khởi nghiệp được trải nghiệm học tập. Một số khóa tập huấn về khởi nghiệp và phát huy nội lực cộng đồng bản địa cũng được diễn ra tại đây. Ngoài ra, nhiều học sinh từ các trường khác nhau trong tỉnh Ninh Thuận cũng lựa chọn Nhà Sen Caraih để cho học sinh được trải nghiệm về cuộc sống đời thường, về văn hóa Chăm và sinh thái.
Khu Du Lịch Văn hóa và Sinh thái Sen Caraih 